आज हरिशयनी एकादशी अर्थात् तुलसी रोप्ने दिन, देशभर श्रद्धापूर्वक मनाइँदै

समाचारदाता : गोपाल पौडेल

२०८३ साउन ९ गते।

धराने मिडिया : आज हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले हरिशयनी एकादशी (देवशयनी एकादशी) पर्व श्रद्धा, भक्ति र उल्लासका साथ मनाइरहेका छन्। प्रत्येक वर्ष आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन मनाइने यो पर्वलाई भगवान् विष्णु क्षीरसागरमा चार महिनाका लागि योगनिद्रामा प्रवेश गर्ने दिनका रूपमा धार्मिक मान्यता छ। यसै दिनदेखि चातुर्मास प्रारम्भ हुने भएकाले धार्मिक दृष्टिले यसको विशेष महत्व रहेको छ।

हरिशयनी एकादशीका अवसरमा बिहानैदेखि देशभरका विष्णु मन्दिर तथा धार्मिकस्थलहरूमा भक्तजनको उल्लेख्य भीड लागेको छ। भक्तजनहरूले व्रत बसी भगवान् विष्णुको पूजा–आराधना गर्नुका साथै तुलसीको बिरुवा रोप्ने परम्परा पनि निर्वाह गरिरहेका छन्।

आजको दिनलाई विशेष रूपमा तुलसी रोप्ने दिन का रूपमा समेत चिनिन्छ। हिन्दू धर्ममा तुलसीलाई भगवान् विष्णुको अत्यन्त प्रिय वनस्पति मानिने भएकाले हरिशयनी एकादशीका दिन घरको आँगन, मठ वा तुलसीको मठमा नयाँ बिरुवा रोप्ने तथा नियमित पूजा गर्ने चलन रहेको छ। तुलसी रोपेर विधिपूर्वक पूजा गरे घरपरिवारमा सुख, शान्ति, समृद्धि र सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ।

धार्मिक ग्रन्थअनुसार आजदेखि भगवान् विष्णु चार महिनासम्म योगनिद्रामा रहने विश्वास गरिन्छ। यस अवधिलाई चातुर्मास भनिन्छ। चातुर्मासभर विवाह, व्रतबन्धलगायतका अधिकांश शुभ तथा मांगलिक कार्यहरू स्थगित गरिन्छ भने जप, तप, दान, धर्म र पूजा–आराधनालाई विशेष महत्व दिइन्छ।

चार महिनापछि कार्तिक शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिबोधिनी (प्रबोधिनी) एकादशीका दिन भगवान् विष्णु योगनिद्राबाट जाग्ने धार्मिक विश्वास रहेको छ। त्यसपछि पुनः विवाह तथा अन्य शुभकार्यहरू प्रारम्भ गरिन्छन्।

हरिशयनी एकादशीले धार्मिक आस्था मात्र नभई वातावरण संरक्षणको सन्देश पनि दिने गरेको छ। तुलसी औषधीय गुणले भरिपूर्ण वनस्पति भएकाले यसको संरक्षण र रोपणलाई स्वास्थ्य तथा वातावरणीय दृष्टिले समेत महत्वपूर्ण मानिन्छ।

यस अवसरमा देशभरका विभिन्न धार्मिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक संस्थाहरूले पूजा, भजन–कीर्तन, प्रवचन तथा तुलसी रोपण कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्। श्रद्धालुहरूले भगवान् विष्णुको पूजा गरी परिवार तथा राष्ट्रमा सुख, शान्ति, समृद्धि र उत्तम स्वास्थ्यको कामना गरेका छन्।